اداره ثبت شرکتها زیرمجموعه «سازمان ثبت اسناد و املاک کشور» است و این سازمان نیز زیر نظر قوه قضائیه فعالیت میکند. بهطور دقیقتر، ثبت شرکتها تحت نظر «معاونت امور اسناد» این سازمان و از طریق اداره کل ثبت شرکتها و مالکیت صنعتی انجام میشود.
اداره ثبت شرکتها چیست و زیر نظر چه نهادی فعالیت میکند؟
اداره ثبت شرکتها یکی از نهادهای اداری مهم کشور در زمینه مدیریت و ثبت رسمی شرکتهاست. این اداره زیرمجموعهای از سازمان ثبت اسناد و املاک کشور است و در چهارچوب قوانین جمهوری اسلامی ایران فعالیت میکند. اداره ثبت شرکتها و موسسات غیرتجاری تحت نظر معاونت امور اسناد این سازمان اداره میشود.معرفی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور و نقش آن در ثبت شرکتها
سازمان ثبت اسناد و املاک کشور نهادی وابسته به قوه قضائیه است که مسئولیت ثبت و نگهداری اسناد رسمی، معاملات، شرکتها، املاک و داراییها را برعهده دارد. دفاتر اسناد رسمی، دفاتر ازدواج و طلاق نیز زیر نظر این سازمان فعالیت میکنند. هدف اصلی سازمان، ثبت حقوق مالکیت اشخاص و ایجاد امنیت اقتصادی، اجتماعی و قضایی است. رئیس این سازمان توسط رئیس قوه قضائیه منصوب میشود و معاون قوه قضائیه محسوب میگردد. ساختار این سازمان شامل دو معاونت اصلی است: امور اسناد و امور املاک. اداره کل ثبت شرکتها و مالکیت صنعتی نیز بخشی از معاونت امور اسناد بهشمار میآید. مقاله مرتبط:تاریخچه اداره ثبت شرکتها در ایران (قانون ثبت شرکتها مصوب ۱۳۱۰)
اولین قانون ثبت اسناد در ۲۰ اردیبهشت ۱۲۹۰ به تصویب رسید و بر اساس آن، دایره ثبت اسناد در وزارت عدلیه ایجاد شد. این دایره بعدها به اداره کل و در سال ۱۳۵۲ به سازمان ثبت اسناد و املاک کشور ارتقا یافت. قانون ثبت شرکتها نیز در ۲ خرداد ۱۳۱۰ تصویب شد. مهمترین نکات این قانون عبارتند از:- هر شرکتی که در ایران تشکیل شده و مرکز اصلی آن در ایران باشد، شرکت ایرانی است.
- شرکتهای ایرانی مشمول قانون تجارت که تا زمان اجرای قانون ثبت شرکتها اقدام به ثبت نکرده بودند، موظف شدند تا شهریور ۱۳۱۰ ثبت خود را انجام دهند، در غیر این صورت مدیرانشان جریمه نقدی میشدند.
- شرکتهای خارجی برای فعالیت در ایران باید در کشور اصلی ثبت شده و سپس در اداره ثبت اسناد تهران نیز به ثبت برسند. در غیر این صورت، علاوه بر جریمه، امکان ادامه فعالیت آنها متوقف میشد.
ساختار و تقسیم وظایف اداره کل ثبت شرکتها و موسسات غیرتجاری
اداره کل ثبت شرکتها و مالکیت صنعتی شامل دو بخش اصلی است:- ثبت شرکتها و موسسات غیرتجاری
- اداره مالکیت صنعتی
تفاوت اداره کل ثبت شرکتها و اداره کل مالکیت صنعتی
اداره کل ثبت شرکتها و موسسات غیرتجاری مسئول ثبت انواع شرکتهای تجاری (سهامی با مسئولیت محدود، تضامنی، نسبی، تعاونی)، موسسات غیرتجاری، شعب شرکتهای خارجی، تصمیمات مجامع و پلمپ دفاتر تجاری در حوزه تهران است. همچنین نامگذاری شرکتها و موسسات در سراسر کشور زیر نظر این بخش انجام میشود. اداره مالکیت صنعتی به امور علائم تجاری و اختراعات میپردازد از جمله بررسی، پذیرش یا رد اظهارنامهها و ثبت تغییرات یا تمدید آنها.وظایف اصلی اداره ثبت شرکتها و موسسات غیرتجاری
مهمترین وظایف این اداره عبارتند از:- ثبت شرکتها و موسسات غیرتجاری و تغییرات آنها در تهران
- ثبت شرکتها و شعب شرکتهای خارجی
- ثبت و پلمپ دفاتر تجاری در تهران
- انتخاب و تایید نام شرکتها و موسسات در سراسر کشور
- بررسی مدارک ثبت شرکتهای جدید
- ثبت تغییرات ساختار، سرمایه و مدیران
- رسیدگی به اظهارنامههای علائم تجاری و اختراعات
- تایید اظهارنامه کارت بازرگانی
نحوه ثبت شرکت در تهران و شهرستانها: مراجع و فرآیندها
بیشتر مراحل ثبت شرکت بهصورت اینترنتی و از طریق سامانه irsherkat.ssaa.ir انجام میشود. مراحل کلی ثبت عبارتند از:- انتخاب نوع شرکت و تعیین شرکا
- تهیه مدارک لازم مانند کپی شناسنامه، اساسنامه، اظهارنامه و گواهی عدم سوءپیشینه
- انتخاب پنج نام پیشنهادی با شرایط مشخص
- ثبت اطلاعات در سامانه و ارسال مدارک (حضوری یا پستی)
- دریافت آگهی تاسیس بهصورت آنلاین در سایت agahi.ssaa.ir
سامانه جامع ثبت شرکتها و خدمات آنلاین آن
این سامانه امکان انجام خدمات زیر را بهصورت غیرحضوری فراهم میکند:- تاسیس و ثبت شخصیت حقوقی
- ثبت تغییرات شرکت
- پذیرش اظهارنامه پلمپ دفاتر
- ثبت نام در دفتر ثبت تجارتی
- درخواست کد فراگیر برای اشخاص و شرکتهای خارجی
- پیگیری یا انصراف درخواست
- استعلام اطلاعات هویتی اشخاص حقوقی
کمیته مشورتی مرتبط با اداره ثبت شرکتها: نقش وزارتخانهها
در منابع، اشاره مشخصی به کمیته مشورتی خاص نشده است، اما تدوین آییننامهها و قوانین اجرایی با همکاری وزارتخانهها و نهادهای مرتبط، بهویژه وزارت عدلیه، انجام میشود. همچنین ارتباطاتی با وزارت امور خارجه در زمینه استملاک اتباع بیگانه و مجوز اشتغال وجود دارد.آدرس و شماره تماس اداره کل ثبت شرکتها در تهران و مراکز استانها
در جدول زیر آدرس و شماره تماس اداره ثبت شرکت های هر مرکز استان را مشاهده خواهید کرد:| استان / شهر | آدرس | شماره تماس |
| تهران (اداره کل ثبت شرکتها) | بلوار میرداماد، تقاطع مدرس، پلاک 275 | 021-75396, 021-22268917, 021-22268918, 021-22268919 |
| کرج | خیابان مطهری - قبل از تقاطع نبوت | 026-32520747 |
| مشهد | خیابان امام خمینی، خیابان ثبت | 051-38592041 |
| تبریز | خیابان آزادی - خیابان ملت - جنب تاکسیرانی - ساختمان سابق شرکت شهرکهای صنعتی - طبقه سوم | 041-34484142 |
| قشم | چهارراه پردیس | 076-35243601 |
| کیش | برج صدف - طبقه سوم - واحد 302 | 076-44453382 |
| شیراز | خیابان همت جنوبی، اداره کل ثبت اسناد و املاک فارس | 071-36320917 |
| خرمآباد | خیابان 60 متری مدیریت، بلوار شهید شفیعپور - خیابان شهید چمران | 066-33241366 |
| اصفهان | خیابان کاوه - اول خیابان جابر انصاری - جنب بانک صادرات | 031-33382751 |
| ایلام | بلوار مدرس، اداره کل ثبت اسناد و املاک استان ایلام | 084-33366888 |
| قزوین | انتهای نوروزیان - پشت صدا و سیما - خیابان ثبت اسناد | 028-3369 |
| سنندج | بلوار جانبازان | 087-13286187 |
| اردبیل | چهارراه امام - خیابان دادگستری | 045-33231918 |
| ارومیه | فلکه خیرین | 044-33446803 |
| قم | بلوار 75 متری عمار یاسر - بلوار تعاون - مجتمع ادارات | 025-33555012 |
| بیرجند | بلوار صنعت و معدن - سایت اداری | 056-32400202 |
| بجنورد | میدان حضرت قائم (عج) | 058-32221690 |
| کرمان | اداره کل ثبت اسناد و املاک استان کرمان - طبقه سوم | 034-32203426, 034-32203491 |
| اهواز | خیابان مدرس - ثبت اسناد و املاک اهواز - کدپستی 61337-13146 | 061-3334049, 061-33722501 |
| بندرعباس | میدان فرودگاه - ابتدای بلوار امام خمینی (ره) - روبروی دانشگاه فرهنگیان | 026-33621960 |
| زنجان | زنجان- خیابان استانداری، جنب اداره استاندارد، طبقه دوم | 024-33460688 |
| اراک | خیابان تهران - جنب دادگستری | 086-33120057 |
| ساری | میدان امام - بلوار آزادی | 011-33362301 |
| گرگان | خیابان ولیعصر - عدالت 21 | 017-81603234, 017-32348160 |
| بوشهر | چهارراه دادگستری | 077-31683544 |
| یاسوج | خیابان شهید قدوسی | 074-33232524 |
| کرد | خیابان آیتالله کاشانی | 087-33332821 |
| زاهدان | خیابان دانشگاه - نرسیده به پل شهدای وحدت | 054-33447471 |
| کرمانشاه | چهارراه گلستان - خیابان گلسرخ - جنب هسته گزینش آموزش و پرورش | 083-38454027 |
| رشت | میدان انتظام | 013-33461750 |
| یزد | اکرمیه | 035-36260081 |
| همدان | خیابان سعیدیه - نبش بلوار غنیزادیان | 081-373821081 |